zondag 26 februari 2012

Volkoren graanproducten verlagen diabetes risico.

Achtergrond: Hoge inname van calcium is in verband gebracht met een verlaagd risico op diabetes in het verleden (1, 2). Dit geldt ook voor hoge inname van magnesium (3).
Volkoren graanproducten bevatten fytinezuur (fytaat). Deze stof is in verband gebracht met een verminderde opname van calcium, magnesium en andere mineralen in de darmen. Om deze reden wordt soms gesteld dat volkoren graanproducten het risico op diabetes zouden verhogen.
Maar deze theorie is vrij simplistisch: Er wordt geen rekening gehouden met andere nutriënten in graanproducten, en ook niet met de complexiteit van het menselijk lichaam. Indien volkoren graanproducten daadwerkelijk het risico op diabetes verhogen, kunnen we verwachten dat personen met een hoge consumptie van volkoren graandproducten een hoger risico op diabetes zullen hebben dan personen met een lage consumptie hiervan. Dit effect kan worden onderzocht in prospectief onderzoek.


Wat is er onderzocht?
Een groep wetenschappers heeft gezocht in de wetenschappelijke databases MEDLINE en EMBASE naar prospectief (= cohort) onderzoek naar volkoren graanproducten in relatie tot het risico op diabetes type 2 (5). Ze vonden de resultaten uit 6 onderzoeksgroepen. Er waren in totaal 286.125 deelnemers aan de onderzoeken, waarvan er 10.944 diabetes type 2 kregen.

Tabel 1:


Resultaat: Tabel 1 laat de resultaten zien uit de individuele studies samen met het gemiddelde effect uit deze studies (Combined). Voor iedere 2 porties volkoren graanproducten die de deelnemers aten, daalde het risico op diabetes met 21% (RR = 0.79; 95% CI = 0.72-0.87). Tabel 1 laat ook zien dat in alle 6 de individuele studies een beschermend effect werd gevonden. Dat kunt u zien doordat alle 6 de rechthoekjes links van de ononderbroken verticale lijn staan. In 1 studie was dit effect niet significant (Montonen). In de andere 5 studies was het effect wel significant.

Conclusie: Resultaten uit prospectief cohort onderzoek laten constant zien dat mensen met een hoge consumptie van volkoren graanproducten een lager risico op diabetes type 2 hebben dan mensen met een lage consumptie hiervan.

Referenties:
1) Pittas AG et al. The role of vitamin D and calcium in type 2 diabetes. A systematic review and meta-analysis.J Clin Endocrinol Metab. 2007 Jun;92(6):2017-29.  http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2085234/?tool=pubmed
2) Dong JY et al. Dietary calcium intake and risk of type 2 diabetes: possible confounding by magnesium. Eur J Clin Nutr. 2012 Feb 8. doi: 10.1038/ejcn.2012.5. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22318650
3) Dong JY et al. Magnesium intake and risk of type 2 diabetes: meta-analysis of prospective cohort studies. Diabetes Care. 2011 Sep;34(9):2116-22. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21868780
4) Zhou JR et al. Phytic acid in health and disease. Crit Rev Food Sci Nutr. 1995 Nov;35(6):495-508. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8777015
5) de Munter JS et al. Whole grain, bran, and germ intake and risk of type 2 diabetes: a prospective cohort study and systematic review. PLoS Med. 2007 Aug;4(8):e261. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1952203/?tool=pubmed

7 reacties:

terraguy zei

Weer een vraag: wat aten de mensen die een lagere consumptie van volkoren producten hadden dan? Ik gok dat men meestal geraffineerd (wit/bruin) brood, of muffin-achtige dingen met meer suiker eet (als het een studie uit de VS is). Alhoewel volkoren- en witbrood allebei evenveel invloed hebben op de verhoging van de bloedsuikerspiegel (bron: http://www.health.harvard.edu/newsweek/Glycemic_index_and_glycemic_load_for_100_foods.htm), zijn mensen die volkoren eten eerder verzadigd en daardoor eten ze minder, en ook minder kans op nóg meer bloedsuikerspiegelverhogende voeding, dus minder kans op een 'uitgeputte' alvleesklier aka diabetes.

Verder een uitstekend artikel, leest gemakkelijk en goed onderbouwd. :)

Robert Hoenselaar zei

Vijf van de 6 onderzoeken komen uit de VS. Het onderzoek van Montonen vond plaats bij een Finse populatie.

Je theorie over het verzadigingseffect lijkt echter niet/minimaal op te gaan. De consumptie van volkoren graanproducten in d VS ligt namelijk veel lager dan die in Europa/Nederland (< 40 g/dag in de groep met de hoogste consumptie). Dat kun je zien in tabel 2 van het artikel. Deze tabel laat tevens de resultaten zien in 2 v.d. 5 Amerikaanse onderzoeksgroepen: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1952203/table/pmed-0040261-t002/

Zoals je ziet, daalt in deze populaties het risico op diabetes al bij inname van 13,2 tot 26,1 g volkoren graanproduct per dag (het equivalent van minder dan 0,5-1 boterham).

Zolang ik niet alle 6 de artikelen - waar de analyse op is gebaseerd - heb doorgespit, durf ik echter geen harde conclusies te trekken :)

terraguy zei

Dank voor je toelichting. :) Het risico daalt al heel rap dus.

De consumptie aan volkoren granen lijkt ook vrij laag in de VS. Ik heb even vergeleken hoeveel mensen er diabetes hebben in de VS (8,3%(1)) en in de NL (~6%(2)). Scheelt ook niet eens zoveel, al is de VS een veel diverser land.

In mijn zoektocht om de volkoren graan-consumptie tussen de VS & NL te vergelijken kwam ik niet zover. Wel kwam ik dan weer de link tegen dat in de VS iets al 'volkoren' mag heten als het 51% volkoren is, en in de NL mag dat pas bij 100%; in onderzoeken is 25% volkoren zelfs al voldoende om die conclusie te trekken (3). Vreemde boel.. En dat maakt het vergelijken ook een stuk lastiger!


1: http://www.diabetes.org/diabetes-basics/diabetes-statistics/
2: http://www.kijkopdiabetes.nl/publiek/index.php/diabetes-in-nederland
3: http://www.brood.net/content_assets/Gezondheidseffecten%20van%20volkoren%20granen.pdf

Robert Hoenselaar zei

Zelf vind ik het ook vreemd dat iets in de VS al volkoren mag heten indien 25% uit volkoren bestaat. Dat zou er op kunnen duiden dat een positief effect van volkoren graanproducten op diabetes (als dat inderdaad bestaat) al gevonden zou kunnen worden bij consumptie van een kwart snee volkorenbrood.

Vergelijkbare effecten zijn trouwens gevonden bij het risico op hartziekten. Dat plaats ik ook wel zodra ik zin heb. :p

Guido zei

De titel "VOLKOREN GRAANPRODUCTEN VERLAGEN DIABETES RISICO." suggereert causaliteit. De onderzoeken die je aanhaalt komen niet verder dan correlatie. Suggestieve en onjuiste titel dus die niet ondersteund wordt door de rest van de tekst noch door de onderzoeken.

Referentie 5 wijst er ook nog op dat: "The authors do point out that people who choose to eat a lot of whole grains also tend to have a healthy lifestyle in other respects, and that it was hard to calculate intake accurately"

Gevalletje schijnverband? Lijkt wel op de zogenaamde gezondheidseffecten van vegetarisch eten. Ook een schijnverband gebaseerd op een groep die toch al gezonder leeft. Geen van de onderzoeken kijkt naar een groep die graanproducten eet.

Hier een RCT die laat zien dat een laag koolhydraat dieet bijdraagt aan de verbetering van diabetes type 2 patiënten.

Geen onderzoek specifiek over de invloed van granen. Gezien het feit dat koolhydraten het grootste effect op insuline hebben en het feit dat insulineresistentie het kenmerk is van diabetes 2, geen opzienbarend resultaat.

"Effect of a low-carbohydrate diet on appetite, blood glucose levels, and insulin resistance in obese patients with type 2 diabetes".
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15767618

Anoniem zei

volgens mij kun jij niet lezen wat meneer Hoenselaar schrijft in de eerste alinea van zijn tekst: Er wordt geen rekening gehouden met andere nutriënten in graanproducten, en ook niet met de complexiteit van het menselijk lichaam.

Erg kort door de bocht dus om volkoren graanproducten maar af te serveren. Hele Paleo- en Weston Price stroming leiden aan tunnelvisiesyndroom. Kijk naar meeste gezonde bevolkingsgroepen die leven op een hoog koolhydraatdieet, Japanners etc. Het zijn vooral de geraffineerde suikers en vetten die zorgen voor de ellende.

Anoniem zei

Limitations: The study was limited by the short duration, small number of participants, and lack of a strict control group.
Conclusion: The long-term effects of this diet, however, remain uncertain.

Serieus, 10 mensen met obesitas hebben dit dieet gevolgd gedurende 2 weken! onderzoek van lik me het vestje waar jij naar verwijst. Echt belachelijk. Al zou je iedereen met obesitas op een normaal dieet zetten zonder trash food waar ze hoogstwaarschijnlijk op teerden voorheen, dan zouden alle bloedwaarden ook verbeterd zijn.

Een reactie posten

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More

 
Design by Free WordPress Themes | Bloggerized by Lasantha - Premium Blogger Themes | Facebook Themes